خبرگزاری تقریب 5 مهر 1389 ساعت 19:20 http://www.taghribnews.com/fa/interview/26903/انتقاد-يكي-بانوان-رزمنده-نگاه-هاي-تك-بعدي-نقش-زنان-دفاع-مقدس -------------------------------------------------- در گفت‌وگو با تقريب عنوان شد: عنوان : انتقاد يكي از بانوان رزمنده از نگاه‌هاي تك‌بعدي به نقش زنان در دفاع مقدس -------------------------------------------------- به مسائل عشق و عاشقي‌ در جنگ بيشتر توجه مي‌كنند. نه كه بگويم عشق در جنگ نبود؛ بود ولي ديگر وجوه زندگي و مقاومت هم جريان داشت/دختراني كه ۳۰ سال پيش در قلبشان انگيزه استقامت ايجاد شد، امروز هم قابل تكرار هستند. حتي امروز مي‌توان زناني قدرتمندتر از آن دوران را تربيت كرد/ راديوي كوچكي داشتيم كه هرگاه صداي امام را از آن مي‌شنيديم روح مي‌گرفتيم. ما با اين عشق استقامت كرديم/ متن : اشاره: دفاع مقدس با همه سختي ها و ويراني ها، به تأكيد حضرت امام(ره) نعمتي بود كه گذر زمان نعمات آن را مشخص مي سازد. يكي از اين بركات و نعمات، بروز و ظهور نسلي از زنان مقاوم بود كه در اين عرصه سخت و دشوار، بسيار خوش درخشيدند و حماسه هايي ماندگار آفريدند؛ زناني كه نام نيك شان بر پيشاني افتخارات ايران اسلامي خواهد ماند. سكينه حورثي، از زنان رزمنده در مقاومت و آزادسازی خرمشهر است كه در گفت وگو با خبرنگار تقريب، از نقش زنان در دفاع مقدس و رشادت ها و پايداري هاي آنان گفته است: س: خانم حورثي، شما در دفاع مقدس در واقع خط مقدم جنگ تحميلي را به خوبي تجربه كرده ايد؛ عمده كارهايي كه خانم ها در دفاع مقدس انجام مي دادند، چه كارهايي بودند و اساسا نقش زنان در دفاع مقدس چه بود؟ زنان در دفاع مقدس نقشي محوري داشتند و كسي نمي تواند اين را انكار كند. من خرمشهر را به خوبي درك كرده ام و درباره همان جا صحبت مي كنم. خواهران در مقاومت خرمشهر به گروه هاي مختلف تقسيم مي شدند. گروه ما متشكل از ۲۳ نفر از زنان پاسدار بود كه تشكيلات داشتيم و سازماندهي شده كار مي كرديم. فرمانده ما شهيد جهان آرا بود و مسئوليت ما بر دوش آقاي حسين فرزانه و بنده بود. كارهاي مان هم مشخص بود؛ جمع آوري مهمات در شهر و نگهداري آنها، جابه جايي آنها كه وزن كمتر از ۳۰ كيلو نداشتند و همين دختران جوان آنها را جابه جا مي كردند. همچنين نگهداري از آنها زير گلوله توپ و خمپاره؛ كافي بود يك گلوله آنجا اصابت كند همه دود مي شديم و هوا مي رفتيم. در مقام گفتار و بيان، سخن گفتن از اين كارها و مسئوليت ها آسان است ولي بودن در آن فضا و لمس آن وضعيت بسيار سخت و دشوار بود. گروه ديگري از خواهران نيروهاي مردمي بودند. نيروهاي مردمي با برادران مردمي همكاري داشتند. هر خلأيي كه در مسجد جامع بود پر مي كردند و كارهاي مختلف از جمله آشپزي و دوخت و دوز را در مسجد انجام مي دادند. چهره معروف درون مسجد جامع، مادر شهيدان پورحيدري بود كه دو تا پسرشان مي جنگيدند و شوهرشان هم در همان ايام سقوط خرمشهر در جاده آبادان- ماهشهر اسير شد. از پسرانشان يكي آقامرتضي بود كه نهايتا در عمليات بيت المقدس به شهادت رسيد و ديگري محمد بود كه بعد از عمليات بيت المقدس هنگام پاك سازي به شهادت رسيد. خانم پورحيدري يك لحظه خرمشهر را ترك نكردند. دراين ايام كه خرمشهر سقوط كرد، بعد كه ما رفتيم آبادان و بعد هم در ايام مقاومت خرمشهر، يك لحظه تا روز آزادي شهر را ترك نكرديم. در همه اين ايام، من و مادر شهيدان پورحيدري مدام كنار يكديگر بوديم. يكي از فرزندانم در همان منطقه جنگي متولد شد. براي تولد پسرم هم چون شهر زير توپ و خمپاره بود، ۱۵روز شهر را ترك كردم و پس از تولد پسرم باز به خرمشهر بازگشتم كه در همان ايام محمد جهان آرا هفتم مهر ۶۰ به شهادت رسيد. گروه ديگر، بانوان طلبه مكتب قرآن بودند به سرپرستي خانم عابدي، اين گروه هم همين كار را انجام مي دادند. هر چه كه نياز بچه ها و رزمندگان بود، انجام مي دادند و آخرين گروهي هم بودند كه شهر را تخليه كردند. ۲۳ يا ۲۴مهر كه ديگر مجبور بودند شهر را ترك كردند؛ چون همسر خانم عابدي به شهادت رسيد و مجبور به ترك شهر شدند. شهيد جهان آرا به اين گروه گفتند برويد شهر به شهر و پيام من را به مجلس برسانيد و وضعيت شهر را بگوييد. اينها هم درباره خروج از خرمشهر خاطراتي دارند كه جاده محاصره بود. س: آيا رودر رويي مستقيم زنان با نيروهاي عراقي هم صورت مي گرفت؟ البته، من خيلي از جبهه غرب خبر ندارم ولي درباره خرمشهر و اهواز مي گويم كه حضور زنان در خط مقدم آن طور كه تصور از خط مقدم است، نبوده است. زنان در خرمشهر با خود دشمن رودر رو نشدند مگر در يكي دو مورد خيلي جزئي. ما كه خواهران سپاه بوديم و مسئوليت نگهداري از مهمات را داشتيم، هرگز چنين اجازه اي از سوي شهيد جهان آرا و ديگر برادران پاسدار نداشتيم. ما به شدت تابع كار گروهي بوديم؛ اساسا در جنگ اگر گروهي و تحت فرماندهي كار نشود، نمي توان مقاومت كرد. معمولا هر گروهي از خواهران با يك گروه از برادران غيرپاسدار و گروه هاي مردمي كار مي كرد. پس تأكيد مي كنم كه در خرمشهر، جز يكي دو مورد، ديگر رودررويي مستقيم بانوان با دشمن نبود. منتها خرمشهر خط اول و دوم نداشت. دشمن با تمام نيرو و با تاكتيك هاي قوي وارد شهر شده بود تا سه روزه به هدف اصلي خود برسد. مسلما چنين شهري خط اول و دوم نداشت. شهر زير باران خمپاره بود؛ همين قدر كه غرش تانك ها و توپ ها و خمسه خمسه ها و انفجارها، عزم بانوان را سست نكرد و در ۳۴ روز مقاومت خرمشهر ماندند، جاي تقدير و سپاسگزاري دارد كه با آن روحيات زنانه و لطيف و حتي با سن كم پايمردي كردند. بزرگترين آن جمع بانوان از نظر سن،۲۱ يا ۲۲ سال بود كه من و خواهرم بوديم. همه خواهران ۱۵، ۱۶ ساله بودند. با اين حال همه ماندند و زير گلوله توپ و خمپاره مقاومت كردند. هرجا كه خلأ بود و هرجا كه مثمرثمر بودند براي كار مي رفتند. اگر بيمارستان به آنها نياز داشت مي رفتند و مجروحان را مداوا مي كردند. گلزار شهدا مي رفتند مثل خواهر سيده زهرا حسيني و دفن شهدا را انجام مي دادند، مهمات جابه جا مي كردند، آذوقه تهيه مي كردند، لباس مي شستند. نمي گذاشتند اين بار بر دوش برادران سنگيني كند. چون ما نيرو نداشتيم و اگر اين خلأها را هم مي خواستند برادران پر كنند ديگر نيرويي براي مقاومت نداشتيم و از اين رو، خواهران در اين قسمت ها كار مي كردند تا مقاومت سرپا بماند. س: درباره همان يكي دو مورد رودررويي مستقيم زنان با دشمن در خرمشهر بگوييد. من اطلاعات چنداني درباره اينها ندارم و فقط به نقل شنيدم و صحت و سقم مطالب را زياد اطلاع ندارم و ممكن است با بيان من، اصل ماجرا تحريف شود؛ چون خودم در آن صحنه نبوده ام. س: اساسا چرا زنان بايد در اين عرصه مي ماندند؟ ديدگاه حضرت امام(ره) در اين زمينه چه بود؟ ما در طول تاريخ، زنان بزرگي داشتيم كه بر اساس رشد و تكامل شخصيتي خود، مردان بزرگي را تربيت كردند و كارهاي چشمگيري را انجام دادند. همان روند باعث شده به تدريج باورهاي غلط درباره زن از بين برود. اين زنان بزرگ تاريخ راه جديد و نويي را به روي زنان گشودند. پشت سر هر مرد موفق يك زن خوب بوده است. ما از اين جنس بانوان در فضاي مبارزات ملت عليه رژيم ستمشاهي كم نداريم. همين زنان كه به لحاظ تاريخي به ما نزديك بودند و همچنين زنان تاريخ صدر اسلام، انگيزه شد براي زنان ما تا با از ميان بردن باورهاي غلط درباره زنان، وارد اين جايگاه و عرصه دفاع مقدس شوند و به نحو احسن از عهده كار برآيند و هيچ چيزي نتواند عزم شان را سست كند. ما يك راديوي كوچك داشتيم كه پيام هاي امام را مي شنيديم. پيام هاي امام به ما دلگرمي مي داد. امام همواره مقاومت زنان را تأييد مي كردند. به هر تقدير زنان نيمي از پيكره اجتماع هستند. آقاي خلخالي كه به خط آمده بودند، درباره حضور زنان به امام گزارش داده بودند و شهيد رجايي هم پيام حضور خانم ها را به امام رسانده بودند. در پي آن، امام پيام دادند كه شنيدم در خرمشهر، زنان دوشادوش مردان مي جنگند. بعد هم اين مقاومت را تحسين كرده بودند. اينها به ما دلگرمي مي داد و همين باعث مي شد كه زنان در مناطق جنگي مرزي حماسه آفريدند، به خصوص در خرمشهر. س: آنچه از نقش زنان در دفاع مقدس در آثار هنري به ويژه در فيلم ها و سريال ها مطرح مي شود، چقدر با آنچه شما خود به چشم ديده ايد هماهنگ است و مطابقت دارد؟ البته بيشتر زنان را در پشت جبهه ها نشان مي دهند. نمي خواهم بگويم كه اين نقش پشت جبهه نقش كمي است. زناني كه در خانه ماندند و سنگر خانواده را حفظ كردند تا همسرانشان با خيالي آسوده تر به ميدان دفاع از ميهن بروند، كار كمي نكردند و در واقع نقش مادري و پدري هر دو را بر عهده گرفتند؛ اما همه نقش زنان در دفاع مقدس اين نبوده است. از طرفي، نقش زنان در جبهه ها را نيز درست نشان ندادند. هر وقت خواستند به اين مسئله بپردازند، تك بعدي به اين موضوع نگاه كردند. ما، در جنگ، عشق و تولد و زندگي داشتيم، همه را با هم داشتيم، غم و شادي در جنگ با هم عجين بود. ولي متأسفانه يك بعدي به مسئله نگاه مي كنند. به مسائل عشق و عاشقي در جنگ بيشتر توجه مي كنند. نه كه بگويم عشق در جنگ نبود؛ بود چون اكثر خانم هاي گروه ما بعد از سقوط با برادران پاسدار ازدواج كردند. بچه ها ازداج هاي هدفمند داشتند. بانوان مقاومت خرمشهر دوست داشتند با كساني ازدواج كنند كه نسبت به خرمشهر و دفاع مقدس و اطاعت از فرمان امام تعهد و حس مسئوليت دارند و دوست داشتند خودشان هم دوشادوش همسرانشان در دفاع باشند. از اين رو، عشق در جنگ بود ولي ديگر وجوه زندگي و مقاومت هم بود. در آنجا، تولد بچه هايمان، تربيت بچه هايمان و رشد خودمان صورت گرفت. يكسري كلاس هاي خودسازي معنوي براي خودمان در همان شرايط جنگي ترتيب داده بوديم؛ ولي هيچ كدام از اينها مورد توجه قرار نمي گيرد و فقط بحث عشق و عاشقي مطرح است. س: ويژگي زنان رزمنده دفاع مقدس چه بود كه استقامت را برگزيدند؟ آيا اين ويژگي ها را مي توان امروز هم سراغ گرفت؟ ويژگي خاصي ندارند. از آن دختر ۱۴، ۱۵ ساله كه تصميم گرفت در شهر بماند تا مادراني همچون مادر شهيدان پورحيدري كه حدود ۵۰ سال داشتند، ويژگي خاص و متفاوتي از ديگر بانوان نداشتند؛ ولي نكته اينجاست كه استقامت، انگيزه مي خواهد و عشق و هدف كه آنها اينها را در اوج خود دارا بودند. اين هاست كه مي تواند افراد را بر عقيده شان پايدار كند. دختراني كه ۳۰ سال پيش در قلبشان انگيزه استقامت ايجاد شد، امروز هم قابل تكرار هستند. حتي امروز مي توان زناني قدرتمندتر از آن دوران را تربيت كرد و نسلي محكم تر و مقاوم تر از زنان به وجود آورد. راه اين است كه اعتقادات ديني را محكم كنيم و ارزش هاي ديني را به دختران امروز بياموزيم. اين خود انگيزه ساز استقامت و پايداري است. س: به عنوان يكي از زنان رزمنده حاضر در دفاع مقدس، قدري از احساسات رزمندگان نسبت به امام خميني(ره) بگوييد. وجود امام(ره) واقعا محوريت استقامت ها، رشادت ها و حماسه ها بود. خاطره اي از شهيد جهان آرا در اين زمينه دارم كه بسيار جالب و قابل توجه است. ۱۰ مهر بود كه بچه ها بعد از يك پاتك سنگين به دشمن، به يكي از مدرسه ها به نام مدرسه دريابد رسايي رفتند تا قدري استراحت كنند. در حال استراحت توپي اصابت به مدرسه كرد و بيشتر بچه هاي ما به شهادت رسيدند. اين منظره براي بقيه بچه هايي كه جان سالم به در برده بودند، خيلي اسف بار بود. وقتي كه ما صبح رفتيم سمت مدرسه، خيلي متأثر شديم. همه نگراني من و خيلي از دوستان درباره شهيد جهان آرا بود. اين شهيد بزرگوار، تنهاترين سرداري بود كه در جنگ ديدم، تك و تنها بار آن همه مصيبت را به دوش مي كشيد. وقتي رفتم مدرسه، شهيد جهان آرا و حاج محمد نوراني را ديدم در حالي كه حاج آقا نوراني گريه مي كرد. شهيد جهان آرا ايشان را بغل كرد و گفت محمد، دعا كن امام زنده بماند، ما مي جنگيم كه امام سالم بماند. براي همه بچه ها، امام محور بودند. راديوي كوچكي داشتيم كه هرگاه صداي امام را از آن مي شنيديم روح مي گرفتيم. ما با اين عشق استقامت كرديم. س: امام دفاع مقدس را نمعت خواندند. شما در جبهه ها عمق اين سخن را بيشتر درك كرده ايد. درك خود را از اين جمله بفرماييد. وقتي امام مي گويد جنگ نعمت است، در واقع جنگ يك وسيله غربال نيروهاي انقلاب بود كساني كه اهل عمل بودند ماندند. تعداد نيروهاي ما موقع سقوط خرمشهر ۳۰، ۴۰ نفر بيشتر نبود. اينها اهل عمل بودند آمدند كه بعد از لبيك به آقا امام حسين(ع)، به رهبرشان لبيك بگويند. از طرفي جبهه هاي نبرد، يك مرحله خودسازي بسيار بزرگي براي ما بود. همه بچه هايي كه در آن روزها از جبهه ها دور نشدند اين موضوع را به خوبي درك مي كنند. س: يكي از خاطراتتان از دوران دفاع مقدس را برايمان بيان بفرماييد. وقتي به خرمشهر حمله شد، مردم خيلي دوست داشتند براي مقاومت بمانند. به زور بيرونشان كرديم، يعني اسلحه نداشتيم كه مجهزشان كنيم. اولين مأموريت ما در مسجد امام صادق(ع) بود كه مأمور شديم برويم مردم را مجهزبه سلاح كنيم. شرط مان هم اين بود كه فرد متقاضي ماندن، بايد دوره پايان بسيج ديده باشند. با دادن كارت دوره پايان بسيج اسلحه مي داديم. آنهايي هم كه كارت نداشتند به امر شهيد جهان آرا شناسنامه هايشان را مي گرفتيم و در قبال آن اسلحه دريافت مي كردند. ما فكر مي كرديم جنگ خيلي زود تمام مي شود براي همين شناسنامه ها را مي گرفتيم و اسلحه مي داديم. بعضي از متقاضيان ماندن، كساني بودن كه اصلا كار با اسلحه را بلد نبودند، ولي دوست داشتند كه بمانند و از شهرشان دفاع كنند. من از شهيد جهان آرا كسب اجازه كردم، گفت يك چيزي كه مي تواني سريع يادشان دهي در مدت كوتاه يادشان بده تا روانه خط شوند. ما هم ابتدائياتي را درباره كار با اسلحه در سه دقيقه به آنها ياد مي داديم و آماده جنگ مي شدند. ما چنين نيروهايي داشتيم و اين طوري جنگيديم. بعد شهر سقوط كرد، مردم پراكنده شده و به شهرهاي مختلف هجرت كردند. ما هم انسجام و تشكل پيدا كرديم. بعد از آن ايام، وقتي بچه ها ما را مي ديدند، شوخي مي كردند و به همسر من مي گفتند شناسنامه هاي همه را خانمت برده، بايد براي همه ما شناسنامه درست كني.