خبرگزاری تقریب 21 مهر 1400 ساعت 23:17 http://www.taghribnews.com/fa/news/522570/نقش-روساخت-های-کلامی-قرآن-شعر-حافظ-بررسی -------------------------------------------------- عنوان : نقش روساخت‌های کلامی قرآن بر شعر حافظ بررسی شد -------------------------------------------------- یک پژوهشگر و مدرس دانشگاه نقش روساخت‌های کلامی قرآن را بر شعر حافظ تشریح کرد. متن : به گزارش حوزه فرهنگ و هنر خبرگزاری تقریب،محمدرضا خالصی چهارشنبه شب در نشست تخصصی یادروز حافظ که به صورت مجازی برگزار شد، در سخنرانی خود با عنوان نقش روساخت های کلامی قرآن بر شعر حافظ، گفت: مطلب اولی که در شعر حافظ، از ابتدای انتشار آن تا امروز، مد نظر و توجه بوده، تسلط خارق العاده ی او بر زبان است که توانسته شگفت انگیزترین و اعجاب آورترین جلوه های زیبایی در زبان را درصورت های بسیار متنوع و با کمک نبوغ متعالی خویش خلق کند و نقش زیباشناختی زبان را در اوج شکل دهد که تا امروز هیچ شاعری نتوانسته به چکاد این کوه سرافراز دست یابد. وی افزود: خواجه، براساس نص شعر خود، حافظ قرآن مجید است و تخلص خود را نیز، بر همین اساس انتخاب کرده است. این رند شیرازی هر جا اشارتی به قرآن خوانی و قرآن دانی خود دارد، با تخلصش همراه است؛ گویی می خواهد معنی تخلص خود را برای مخاطب، رندانه، توضیح دهد و البته، این نص جای هیچ گونه اجتهادی را باقی نمی گذارد. خالصی ادامه داد: نویسندگان پس از حافظ نیز بر این نکته که او حافظ قرآن بوده است، تأکید داشتند. از گلندام، نخستین جامع دیوان خواجه که امروز نه در شخصیت و نه در مقدمه ی او هیچ شکی نداریم و همچنین، در نخستین منابع بازمانده از خواجه، در فاصله سال های ۷۶۳ تا ۸۲۴، لقب او ملک الحُفّاظ یا ملک القراء ذکر شده و این در مأخذی که در سال های بعد نگاشته شده نیز، مشهود است. وی افزود: چه در قرائت و چه در حفظ قرآن، یکی از مهم ترین مسائل، دانستن نقش حروف است؛ یعنی دانستن فرش الحروف که شامل آواشناسی قرآن می شود. یادمان باشد که تازیان در قرائت زبان عربی، این زبان را کاملاً صحیح تلفظ می کردند؛ به قول سیوطی: ʼان العرب لا تنطق الا بکلامها مجوداً و تجویدʻ؛ یعنی اداکردن حق تلفظ حروف و رعایت موسیقی کلمات در گفتار. این محقق معاصر با بیان این نکته که همه متون مقدس با موسیقی کلام همراه اند، گفت: آنچه در ظهور اسلام، اعراب را به سمت قرآن سوق می داد، شکل زبانی و اعجاز کلامی آن بود؛ چون درک مفاهیم معنوی آن برای عرب جاهلی چندان آسان نبود و به همین دلیل، می گفتند لیس من قول البشر و و از همین رو بود که قریش، عرب ها را از شنیدن قرآن منع می کرد تا مفتون و مجذوب کلام الهی نشوند. وی ادامه داد: بسیاری، چون خلیفه دوم، اسیدبن حضیر، سعدبن معاذ، قبیله عبدالاشهل، جبیربن مطعم، هیئت خزرجی در عقبه منی و ، با شنیدن قرآن مسلمان شدند. حتی می گویند: فتحت یثرب بالقرآن. این اعجاز زبانی، به قول خطابی، با کاربرد بافصح الکلام فی احسن النظوم بود و از همین طریق، مباحث بلاغت و فصاحت نیز، در زبان تازی مطرح شد و به قول ابن سنان خفاجی: لابد لمن یبحث فی اعجاز القرآن من معرفه سر الفصاحه و البلاغه. خالصی، سپس به بررسی جورچین تصویری، صوتی، فکری و معانی واژگان و اعجاز در مصوت ها، واج ها، حروف و کلمات قرآن پرداخت و هر کدام از این بخش ها را با شعر حافظ مطابقت داد. او، با شواهد و مستندات متعدد، نشان داد که حافظ چگونه با شناخت دقیق از قرآن مجید، این ویژگی ها را در شعر خود به کار برده است. این مبحث، از تطابق کاربرد مصوت ها شروع و به کاربرد واج ها، حروف و کلمات در قرآن مجید و شعر حافظ رسید. خالصی، با بیان این نکته که موضوع سخنانش بسیار گسترده و وقت بسیار کم است، مخاطبان را برای کسب اطلاعات بیشتر، به مطالعه کتاب دوجلدی زبورنوازی های عشق که به بررسی روساخت های کلامی قرآن مجید بر شعر حافظ می پردازد، دعوت کرد. انتهای پیام/